Geplaatst op Geef een reactie

KSGV-studiebijeenkomsten 2021

De KSGV-studiebijeenkomsten van dit jaar hebben als thema Levensbeschouwelijke diversiteit in de zorg voor zin. De eerste KSGV-studiebijeenkomst, getiteld Van alle markten thuis? Levensbeschouwelijke diversiteit in de zorg voor zin, vond plaats op vrijdag 12 november 2021 en zie voor het uitgebreide programma onze folder. De tweede bijeenkomst, getiteld Levensbeschouwingen in gesprek? Diversiteit in de zorg voor zin, vindt plaats op vrijdag 10 december 2021 in samenwerking met onze partner Universitair Centrum Sint-Ignatius Antwerpen. Informatie over deze tweede bijeenkomst is terug te vinden via bijgaande link.

Geplaatst op Geef een reactie

Verschijning nieuwe KSGV-publicatie

In de afgelopen periode is er volop gewerkt aan onze nieuwe uitgave Woede, geweld en levensbeschouwing. De bundel vormt de neerslag van de Nederlandse en Vlaamse studiemiddagen rond dit thema, welke vanwege de corona-uitbraak digitaal plaatsvonden. De auteurs in de bundel schenken onder andere aandacht aan het zeer actuele probleem van agressie in de samenleving. Ze gaan daarnaast ook in op de vraag of en hoe woede en geweld in de geestelijke verzorging, psychotherapie en mediation-praktijk op constructieve wijze worden gethematiseerd en in verbinding kunnen worden gebracht met existentiële zingeving.

Bestelinformatie over onze nieuwe uitgave is te vinden onder deze link:

https://www.ksgv.nl/publicaties/2-96-woede-geweld-en-levensbeschouwing/

Geplaatst op Geef een reactie

Piet Verhagen benoemd tot KSGV-hoogleraar faculteit theologie en religiewetenschappen KU Leuven

Met ingang van 1 september 2021 is de heer dr. P.J. (Piet) Verhagen benoemd tot bijzonder hoogleraar vanwege het Kenniscentrum voor Levensbeschouwing en Geestelijke Volksgezondheid (KSGV). De leerstoel is gevestigd aan de faculteit theologie en religiewetenschappen van de KU Leuven in België en de leeropdracht luidt: ‘Levensbeschouwing en geestelijke volksgezondheid, met bijzondere aandacht voor psychiatrie en spiritualiteit’. Het doel van deze leerstoel is om wetenschappelijke kennis en klinische kunde op het gebied van levensbeschouwing, spiritualiteit en psychiatrie verder te ontwikkelen en uit te dragen. Initiatiefnemer voor de leerstoel is het KSGV, dat daartoe een samenwerking aanging met GGz Centraal te Amersfoort.

Controverse

Levensbeschouwing, religie en spiritualiteit zijn om uiteenlopende redenen controversieel in psychiatrie en psychotherapie. En toch lijkt er wel een verschuiving gaande, mede onder invloed van zorgvragers en hun naasten. In herstelgerichte zorg en volgens positieve gezondheid zouden ggz professionals niet om levensbeschouwingen heen moeten willen gaan. Dat maakt dat het denken over psychiatrie en levensbeschouwing weer actueel is. Daarbij gaat het niet alleen om gewenste of ongewenst effecten, maar ook om waardevolle uitkomsten van behandeling/begeleiding en de toepassing van onderzoeksresultaten in de klinische praktijk. Behandelaars in de ggz leggen hun patiënten levensbeschouwelijk niets op, maar zoeken samen met hun patiënten naar de (ontbrekende of verloren) betekenis en zin ervan. Daarmee komt een levensdomein dat voor veel patiënten relevant is mogelijk weer in beeld. Dit alles is niet slechts de opinie van deze of gene, maar gefundeerd op een inmiddels enorme hoeveelheid gedegen en goed onderbouwd onderzoek uit binnen- en buitenland.

Piet Verhagen (1957) is als psychiater, groepspsychotherapeut en teamleider werkzaam bij GGz Centraal in Harderwijk. Naast zijn klinische werk is hij vanaf het begin van zijn loopbaan betrokken bij het thema religie en psychiatrie in binnen- en buitenland. Zo is hij medeoprichter, oud-voorzitter en tegenwoordig erelid van de ‘World Psychiatric Association’ (WPA) ‘Section on Religion, Spirituality and Psychiatry’ (opgericht in 2003). Hij is tevens theoloog en actief in de Protestantse Kerk in Nederland (PKN). In  die hoedanigheid leidt hij niet alleen kerkdiensten, maar neemt hij ook deel aan diverse commissies binnen de PKN.

Geplaatst op

Online webinars rond het thema “Crisisrituelen – Rituelen in crisis”.

Institute for Rituals and Liturgical Studies (IRILIS, en klik hier voor de website), verbonden aan de Protestantse Theologische Universiteit, organiseert een reeks webinars rond het thema “Crisisrituelen – Rituelen in crisis”. In een serie digitale bijeenkomsten wordt vanuit de wetenschap en vanuit de praktijk gereflecteerd op onder meer de veranderingen die Covid (en andere ontwikkelingen) op hedendaagse rituelen hebben voortgebracht. Zo zijn rituelen in zeer korte tijd veranderd, wat veel creativiteit en veerkracht laat zien, maar tegelijkertijd zijn rituelen ook uitgesteld of soms aangepast moeten worden, waarbij de vraag naar voren komt in hoeverre dit de betekenis heeft beïnvloed. Er is bij dit alles ook sprake van zorg voor zorgmedewerkers via eigen rituelen (stilteruimte of herdenkingen van Coronapatiënten). Meer informatie over deze serie is terug te vinden op:

https://www.pthu.nl/irilis/news-events/Events/webinarserie-crisisrituelen-rituelen-in-crisis/.

Geplaatst op Geef een reactie

Oratie godsdienstsocioloog Kees de Groot – Hoe de ziel verdwijnt uit de geestelijke zorg

Op vrijdagmiddag 8 januari 2021 heeft KSGV-hoogleraar Kees de Groot zijn ambt aanvaard met het houden van een openbare rede. Vanwege de maatregelen rondom het Coronavirus kon de rede alleen online gevolgd worden via een livestream. De uitzending is terug te zien via de volgende link:

https://tiu.nu/vragenbijhetleven

De uitgesproken rede is terug te lezen op:

Inaugurele rede

In zijn rede pleit Kees de Groot voor onderzoek naar de rol van levensbeschouwing in de geestelijke zorg nu de kerken hierin een kleinere rol zijn gaan spelen. Hij schetst een beeld van hoe geestelijke verzorging, door het huidige samenspel van markt en staat, loszingt van de verscheidenheid aan levensbeschouwingen en in dienst komt te staan van ‘positieve gezondheid’. Met de rede aanvaardt De Groot de bijzondere leerstoel Levensbeschouwing en geestelijke volksgezondheid met bijzondere aandacht voor de maatschappelijk aspecten. Deze is ingesteld bij de Tilburg School of Catholic Theology vanwege het Kenniscentrum voor levensbeschouwing en geestelijke volksgezondheid (KSGV).

Het veel gehanteerde schema dat de wetenschap de religie heeft verdreven, is zelden correct, stelt De Groot. Ook wanneer het gaat om hulp bij geestelijke nood is het niet zo dat de psycholoog de priester heeft verdreven. Wel toont zich een patroon af waarin verstatelijking van de zielzorg leidt tot een versmalling van het perspectief. De Groot onderzocht hoe in de jaren vijftig de kerken zelf centra opzetten voor mensen met levensvragen en daarvoor subsidie zochten. Vervolgens werden deze centra één van de bouwstenen voor de huidige GGZ. Intussen was het karakter van de zorg wel veranderd van levensbeschouwelijk georiënteerde zorg naar psychologische hulpverlening. Daarna kreeg een medisch perspectief de overhand.

Een dergelijk proces lijkt zich nu af te spelen in de geestelijke verzorging. Begonnen als pastoraat voor zieken en ouderen ontwikkelde zich dit tot gesubsidieerde zorg bij zingevingsproblemen. Sinds kort kan deze ook aan huis geleverd kan worden door ZZP’ers, verbonden aan Centra voor Levensvragen. Intussen, zo constateert De Groot, wordt er van overheidswege wel verwacht dat de zorg een effectieve bijdrage levert aan eigen regie en veerkracht.

Zo is, zowel in vergelijking met veel andere hedendaagse samenlevingen, als in historisch perspectief, de omgang met geestelijke nood in Nederland op betrekkelijk grote afstand van de ‘geleefde religie en levensbeschouwing’ komen te staan. De GGZ, nota bene in de jaren zestig voor een belangrijk deel voortgekomen uit pastorale initiatieven, leunt op een medisch model. En ook geestelijke verzorging, nog maar nauwelijks geëmancipeerd uit de religieuze zielzorg en het humanistisch raadswerk, komt in het teken te staan van de verbetering van het individuele functioneren. In zijn rede stelt De Groot de vraag wat professionalisering, eerst van de GGZ, en vervolgens van de geestelijk verzorging, doet met de ziel van een vak. De Groot zal onderzoek gaan verrichten naar de rol van religie en levensbeschouwing in het aanbod van geestelijke verzorging, en, breder, naar levensbeschouwing als maatschappelijke factor.

Kees de Groot (1966) is socioloog en theoloog en een bekend auteur in de internationale godsdienstsociologie. Ook schreef hij uiteenlopende bijdragen voor een breder publiek over economie, theater, strips en religie. Hij promoveerde aan de Universiteit Leiden op een proefschrift over de relatie tussen religie en geestelijke gezondheidszorg. Sinds 2002 is hij verbonden aan de Tilburg School of Catholic Theology, waar hij verantwoordelijk was voor de Master Christianity & Society. In 2018 verscheen bij Routledge zijn monografie The Liquidation of the Church. Op 1 september 2019 werd hij benoemd tot bijzonder hoogleraar vanwege het Kenniscentrum voor levensbeschouwing en geestelijke volksgezondheid (KSGV). Op 1 januari 2021 werd hij voor een half jaar aangesteld als gastonderzoeker aan de Universitetet i Agder (Noorwegen).

Geplaatst op Geef een reactie

Verschijning nieuwe KSGV-publicatie

Gedurende deze onzekere periode rond het Coronavirus is volop gewerkt aan onze nieuwe uitgave: Magical Mystery Tour. Rondom levensbeschouwing en geestelijke volksgezondheid. De bundel vormt de neerslag van het gelijknamige symposium georganiseerd op 27 september 2019 voorafgaand aan de afscheidscolleges van Rien van Uden en Jos Pieper, beiden bijzonder hoogleraren vanwege het KSGV aan Tilburg University. De sprekers op het symposium waren de andere bijzonder hoogleraren van het KSGV. In onze nieuwe bundel zijn de vier lezingen van het symposium bijeen gebracht met verkorte versies van de beide afscheidscolleges. De bijdragen geven tezamen een mooi pallet van de verschillende expertises en perspectieven op het terrein van levensbeschouwing en geestelijke gezondheid, een kleine Magical Mystery Tour als het ware. 

Bestelinformatie over onze nieuwe uitgave is te vinden onder deze link: https://www.ksgv.nl/publicaties/2-95-magical-mystery-tour-rondom-levensbeschouwing-en-geestelijke-volksgezondheid/

Geplaatst op Geef een reactie

KSGV-studiebijeenkomsten in 2020

Verheugd kunnen we meedelen dat op vrijdag 13 november 2020 het KSGV wederom een studiebijeenkomst kan organiseren. Het thema van deze bijeenkomst betreft ‘Woede, geweld en levensbeschouwing’ en onder dit thema zal onze samenwerkingspartner Ucsia Antwerpen op 18 december 2020 eveneens een bijeenkomst organiseren. Over de bijeenkomsten valt meer te lezen op: www.ksgv.nl/studiebijeenkomsten/

Geplaatst op Geef een reactie

Verschijning nieuwe KSGV-publicatie

Nog ruim voor de feestdagen is onze nieuwe uitgave verschenen: Positieve psychologie en zingeving. Daarin wordt aandacht geschonken aan de integratie van het thema zingeving in de positieve psychologie en aan toepassingen van deze integratie in het veld van de geestelijke gezondheidszorg en de geestelijke verzorging. De positieve psychologie vormde dan misschien geen trendbreuk binnen de klinische psychologie, wel heeft deze aan de therapeutische praktijk duidelijk impulsen gegeven. Een aanhoudend punt van kritiek was echter de te geringe aandacht voor de tragiek en de kwetsbaarheid van het leven. Met de integratie van inzichten over zingeving binnen de positieve psychologie is daarop een antwoord gegeven. In de praktijk heeft dit geleid tot zekere overeenkomsten in handelen van psychologen en geestelijk verzorgers. Opvallend daarbij is het gebruik van de verbeelding en het vertellen van levensverhalen binnen beide disciplines. In deze nieuwe publicatie treft u van dergelijke interventies interessante voorbeelden aan uit de praktijk. Bestelinformatie over onze nieuwe uitgave is te vinden op:

Geplaatst op Geef een reactie

Symposium ‘Between heaven and hell’ (Groningen, 30 januari 2020)

Op donderdagmiddag 30 januari 2020 vindt er in Groningen in de Doopsgezinde kerk een symposium plaats getiteld ‘Between heaven and hell. Religious and spiritual experiences in the context of mental health care’ (van 12.30 – 17.00 uur). Het symposium volgt aansluitend op de promotieceremonie van Eva Ouwehand (van 11.00 – 12.30 uur), welke plaatsvindt in de nabijgelegen Rijksuniversiteit Groningen. In de begeleidingscommissie rondom het promotieonderzoek zijn onder meer onze KSGV-hoogleraren Prof. dr. Hetty Zock en Prof. dr. Arjan Braam betrokken. Meer over de inhoud van deze bijeenkomsten valt te lezen op bijgaande folder (klik op de afbeelding). Tevens is er een begeleidende film gemaakt, welke via bijgaande link is te bekijken:

https://www.youtube.com/watch?v=Z09_rcTsPBk

Geplaatst op Geef een reactie

Benoeming bijzonder hoogleraar KSGV

De heer dr. C.N. (Kees) de Groot is per 1 september 2019 benoemd tot bijzonder hoogleraar vanwege het Kenniscentrum voor Levensbeschouwing en Geestelijke Volksgezondheid (KSGV). De leerstoel is gevestigd aan de Tilburg School of Catholic Theology (TST) en betreft de wetenschappelijke doordenking van het belang van zingevingsvraagstukken in het veld van maatschappij en cultuur. De volledige leeropdracht luidt: ‘Levensbeschouwing en Geestelijke Volksgezondheid, met bijzondere aandacht voor de maatschappelijke aspecten’. Het gaat hier om het verwerven van inzicht in nieuwe en traditionele zingevingsvragen, levensbeschouwelijke antwoorden, vormen van begeleiding en effecten op herstel, welzijn en geestelijke gezondheid. De bedoeling is om te bevorderen dat kennis van levensbeschouwing en zingeving en kennis van maatschappelijke ontwikkelingen op elkaar worden betrokken. Het onderzoek van Kees de Groot zal zich vooral richten op de institutionele en maatschappelijke inbedding van geestelijke verzorging en Geestelijke Gezondheidszorg (GGZ). Kees de Groot is sinds 2001 als universitair docent werkzaam bij de TST en is daarbij coördinator van de Master Christianity and Society. Hij studeerde sociologie en theologie en promoveerde aan de Universiteit Leiden op een proefschrift over religie en geestelijke volksgezondheid. Aan Tilburg University deed hij onderzoek naar het katholicisme, geestelijke verzorging, katholiek sociaal denken en populaire cultuur. Zijn monografie The Liquidation of the Church (Routledge, 2018) werd internationaal goed ontvangen.